പോരുന്നോ, ഞങ്ങടെ കൂടെ! അതു സംഭവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ മെസ്സി ഇപ്പോൾ സ്‌പെയിൻ ടീമിൽ കളിക്കുമായിരുന്നു; ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി മാറ്റിയെഴുതിയ ആ 'വായാടിത്തം'

അർജന്റീന ഫുട്ബോൾ അസോസിയേഷൻ പോലും അറിയാതെ പോകുമായിരുന്ന ഒരു രഹസ്യം, ഒരു സ്പാനിഷ് കോച്ചിന്റെ 'വായാടിത്തം' കൊണ്ട് മാത്രം വെളിച്ചത്തുവന്ന കഥ നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? മെസ്സി എന്ന പതിനാലുകാരൻ പയ്യനെ സ്പെയിൻ തങ്ങളുടെ കൂടാരത്തിലെത്തിക്കാൻ സർവ സജ്ജീകരണങ്ങളും ഒരുക്കിയതായിരുന്നു. എന്നാൽ വിധി കാത്തുവച്ചത് മറ്റൊന്നായിരുന്നു. ഫുട്ബോൾ ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൈമാറ്റശ്രമങ്ങളുടെയും, ഒരു ചെറിയ അഭിമുഖം എങ്ങനെ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഫുട്ബോൾ ഭാവിയെ മാറ്റിമറിച്ചു എന്നതിന്റെയും ഞെട്ടിക്കുന്ന പിന്നാമ്പുറ കഥകൾ ഓർത്തെടുക്കുകയാണ് സ്പാനിഷ് യൂത്ത് കോ–ഓഡിനേറ്റർ ഗിനെസ് മെലൻഡസ്.

1950ൽ അൽബസെറ്റിയിൽ ജനിച്ച ഗിനെസ്, സ്പാനിഷ് ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിജയശ്രീലാളിതനായ യൂത്ത് കോ–ഓർഡിനേറ്ററാണ്. ഇന്ന് സ്പാനിഷ് ദേശീയ ടീമിൽ കളിക്കുന്ന ഭൂരിഭാഗം താരങ്ങളും, അതിനുമുൻപത്തെ സുവർണ തലമുറയും വളർന്നുവന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാതയിലൂടെയാണ്. സ്പെയിനും അർജന്റീനയും തമ്മിലുള്ള ഒരു മത്സരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി മാറ്റിവരയ്ക്കുമായിരുന്ന ചില വികാരനിർഭരമായ ഓർമകൾ അദ്ദേഹം പങ്കുവയ്ക്കുന്നു.

∙ സ്പാനിഷ് കുപ്പായത്തിൽ ലിയോ? സൗഹൃദത്തിന്റെ സ്നേഹസമ്മർദങ്ങൾലയണൽ മെസ്സിയെ സ്പാനിഷ് ദേശീയ ടീമിനായി കളിപ്പിക്കാൻ സ്പെയിൻ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ കേവലം ഔദ്യോഗികമായ ചില പേപ്പർ ഇടപാടുകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. അതിൽ ആഴമേറിയ സൗഹൃദത്തിന്റെ കഥകളുണ്ടായിരുന്നു. ബാർസിലോനയിൽ മെസ്സിയുടെ ആദ്യകാല യൂത്ത് കോച്ചായിരുന്ന അലക്സ് ഗാർഷ്യ, ഗിനെസിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തായിരുന്നു. ബാർസിലോനയിലെ ആ കുഞ്ഞു പ്രതിഭയുടെ കളി കണ്ട് അദ്ഭുതപ്പെട്ട അലക്സ് നിരന്തരം ഗിനെസിനെ വിളിക്കുമായിരുന്നു, ‘‘ഒന്നുകിൽ നേരിട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ വളഞ്ഞ വഴിക്ക്... എങ്ങനെയെങ്കിലും ആ അർജന്റീനക്കാരൻ പയ്യനെ നിന്റെ ടീമിലെത്തിക്കൂ!’’

മെസ്സി ജനിച്ചത് 1987ലാണ്. ജെറാർഡ് പിക്കെയും സെസ്ക് ഫാബ്രിഗസും അടങ്ങുന്ന ബാർസിലോനയിലെ ‘ക്ലാസ് ഓഫ് 87’ എന്ന സുവർണ തലമുറയുടെ അതേ പ്രായം. അക്കാലത്ത് സ്പാനിഷ് അണ്ടർ-15, അണ്ടർ-16 ടീമുകളിൽ ബാർസിലോനയിൽ നിന്നുള്ള എട്ടോളം കളിക്കാരുണ്ടായിരുന്നു.

∙ പിക്കെയുടെയും സെസ്കിന്റെയും ദൗത്യം: ഗിനെസിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം പിക്കെയും സെസ്ക് ഫാബ്രിഗസും തങ്ങളുടെ പ്രിയ സുഹൃത്തായ മെസ്സിയെ നിരന്തരം ഫോണിൽ വിളിക്കുമായിരുന്നു. സ്പെയിനിനായി കളിക്കാൻ അവർ അവനിൽ വലിയ രീതിയിൽ സമ്മർദം ചെലുത്തി.

∙ തീരുമാനത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്ന ലിയോ: എന്നാൽ മാതൃരാജ്യമായ അർജന്റീനയോടുള്ള മെസ്സിയുടെ സ്നേഹം ഒരിഞ്ചുപോലും മാറ്റാൻ ആ സൗഹൃദ സമ്മർദങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. മെസ്സിക്ക് 14 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അൽബസെറ്റിയിൽ നടന്ന ഒരു ചാംപ്യൻഷിപ്പിനിടെ ഗിനെസ് നേരിട്ട് ചെന്ന് അവനോട് അപേക്ഷിച്ചു: ‘‘ദയവായി നീ ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി കളിക്കണം.’’ പക്ഷേ, ആ കുഞ്ഞു ബാലൻ തന്റെ ഉള്ളിലെ ആഗ്രഹം മാറ്റിവയ്ക്കാൻ തയാറായിരുന്നില്ല.

∙ ഒരു വാർത്താസമ്മേളനവും അർജന്റീനയുടെ ഉണർവുംഅർജന്റീന ഫുട്ബോൾ അസോസിയേഷൻ മെസ്സി എന്ന അദ്ഭുതത്തെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നത് ഗിനെസിന്റെ ഒരു ചെറിയ ‘വായിൽനോട്ടം’ കൊണ്ടായിരുന്നു എന്നത് ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു വിരോധാഭാസമാണ്. ഗിനെസ് തന്നെ സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു ‘വായാടി’ എന്നാണ്.

അർജന്റീനയുടെ പ്രശസ്ത മാധ്യമമായ ‘എൽ ഗ്രാഫിക്കോ'’യ്ക്ക് നൽകിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിലാണ് ബാർസിലോനയിൽ അദ്ഭുതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു അർജന്റീനിയൻ കുട്ടിയുണ്ടെന്ന വിവരം ഗിനെസ് ആദ്യമായി പരസ്യമാക്കുന്നത്. പിന്നീട് 2003ൽ ഫിൻലാൻഡിൽ നടന്ന അണ്ടർ-17 ലോകകപ്പിന്റെ സെമിഫൈനലിൽ വച്ച് കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിഞ്ഞു. അർജന്റീനയുടെ യൂത്ത് കോച്ചും ഗിനെസിന്റെ സുഹൃത്തുമായ ഹ്യൂഗോ ടോക്കാലി അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: ‘‘മിസ്റ്റർ, ബാർസിലോനയിൽ അത്രയ്ക്ക് മികച്ചൊരു കളിക്കാരനുണ്ടെന്നത് സത്യമാണോ?’’

ഗിനെസ് നൽകിയ മറുപടി ഇതായിരുന്നു, ‘‘അതെ, സത്യമാണ്. നിങ്ങൾ അവനെ ടീമിലെടുക്കാത്തതുകൊണ്ട് ഈ ലോകകപ്പ് ഞങ്ങൾ നേടും!’’ ഈ വാക്കുകൾ അർജന്റീനിയൻ ക്യാംപിൽ വലിയ ചലനമുണ്ടാക്കി. ടൂർണമെന്റിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, 2003 നവംബറിൽ അർജന്റീന മെസ്സിയെ ടീമിലെത്തിക്കാനായി മാത്രം ഒരു പ്രത്യേക മത്സരം സംഘടിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ അർജന്റീന അവനെ തങ്ങളുടെ സ്വന്തമാക്കി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ഒരുപക്ഷേ ആ അഭിമുഖവും ആ സൗഹൃദ സംഭാഷണവും നടന്നിരുന്നില്ലെങ്കിൽ, മെസ്സി സ്പെയിനിന്റെ ചുവന്ന കുപ്പായത്തിൽ കളിക്കുമായിരുന്നോ? മുൻ സ്പാനിഷ് കോച്ച് വിസെന്റെ ഡെൽ ബോസ്കെ ഒരിക്കൽ ഗിനെസിനോട് പറഞ്ഞത് ഈ നഷ്ടബോധത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു, ‘‘നീ എങ്ങനെയെങ്കിലും അവനെ സ്പെയിനായി കളിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, നമ്മൾ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ മൂന്ന് ലോകകപ്പുകൾ കൂടി അധികം നേടുമായിരുന്നു!’’

∙ മൂന്നു മാസത്തെ കരാറിൽ നിന്ന് സ്പെയിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക്മെസ്സിയുടെ കഥ മാത്രമല്ല, ഇന്നത്തെ സ്പാനിഷ് ഫുട്ബോളിന്റെ വിജയശില്പിയായ ലൂയിസ് ഡി ലാ ഫുവെന്റെയുടെ കടന്നുവരവിന് പിന്നിലും ഗിനെസിന്റെ കൃത്യമായ ഇടപെടലുകളുണ്ടായിരുന്നു. ലണ്ടൻ ഒളിംപിക്സിന് ശേഷം സ്പാനിഷ് അണ്ടർ-19 ടീമിലേക്ക് ഒരു കോച്ചിന്റെ ഒഴിവ് വന്നപ്പോൾ ഗിനെസിന് മുന്നിൽ മറ്റു വഴികളില്ലായിരുന്നു. അന്ന് ഇനാക്കി സായെസിന്റെ ശുപാർശയിലാണ് അദ്ദേഹം വലിയ പദവികളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന ലൂയിസ് ഡി ലാ ഫുവെന്റെയെ വിളിക്കുന്നത്.

വെറും മൂന്നു മാസത്തെ താൽകാലിക കരാറിലാണ് ഡി ലാ ഫുവെന്റെ ടീമിലെത്തുന്നത്. മികച്ച പ്രകടനത്തെ തുടർന്ന് കരാർ നീട്ടുകയും അണ്ടർ-19 യൂറോപ്യൻ കിരീടം നേടുകയും ചെയ്തു. അന്ന് അത്‌ലറ്റിക്കോ മഡ്രിഡ് ഒഴിവാക്കിയ റോഡ്രി എന്ന താരത്തെ വില്ലാറയലിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി വീണ്ടെടുത്തത് ഈ സഖ്യമാണ്. അന്ന് ഡി ലാ ഫുവെന്റെ താല്കാലികമായി ചുമതലയേറ്റ ആ അണ്ടർ-19 ടീമിൽ നിന്നാണ് റോഡ്രി, മിക്കൽ മെറീനോ, മാർക്കോ അസെൻസിയോ തുടങ്ങി ഇന്നത്തെ സ്പാനിഷ് ഫുട്ബോളിന്റെ നട്ടെല്ലായ താരങ്ങൾ വളർന്നുവന്നത്.

∙ സ്കലോണി എന്ന മികച്ച വിദ്യാർഥിഗിനെസ് മെലൻഡസ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ക്ലാസ് മുറിയിൽ നിന്നാണ് അർജന്റീനയെ ലോകകിരീടത്തിലേക്ക് നയിച്ച ലയണൽ സ്കലോണി കോച്ചിങ്ങിന്റെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ പഠിക്കുന്നത്. 2017ൽ സ്പെയിനിൽ നടന്ന കോച്ചിങ് കോഴ്സിൽ സ്കലോണി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാർഥിയായിരുന്നു. ആ നാളുകളെ ഗിനെസ് ഓർക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ, ‘‘ആദ്യ ദിവസം മുതൽ സ്കലോണി മുൻ ബെഞ്ചിലാണ് ഇരുന്നിരുന്നത്. മികച്ചൊരു വിദ്യാർഥിയായിരുന്നു അവൻ. പ്രാക്ടിക്കൽ ക്ലാസുകളിൽ അതീവ ശ്രദ്ധാലുവായിരുന്നു.’’

വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അർജന്റീനയെ ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിൽ എത്തിച്ച സ്കലോണിയുടെ തന്ത്രങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ സ്പാനിഷ് ക്ലാസ് റൂമിലെ ആ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ നിഴലുകൾ കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു.

ഗിനെസ് മെലൻഡസിന്റെ ഓർമക്കുറിപ്പുകൾ കേവലം ഫുട്ബോൾ തന്ത്രങ്ങളുടെ കഥയല്ല. അത് കളിക്കളത്തിന് പുറത്തെ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെയും, അപ്രതീക്ഷിതമായ വെളിപ്പെടുത്തലുകളുടെയും, ചരിത്രം വഴിമാറി ഒഴുകിയ നിമിഷങ്ങളുടെയും ഹൃദയസ്പർശിയായ ചിത്രമാണ്. മെസ്സിയെ സ്പെയിനിലെത്തിക്കാൻ പിക്കെയും സെസ്കും നടത്തിയ ആ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും, ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിന്റെ വിധി നിർണയിച്ചത് ഇത്തരം ചില ചെറിയ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളായിരുന്നു.