‘കൂക്കിവിളി’കൾക്കിടെ യുഎസ് മണ്ണിൽ ഇറാന്റെ ദേശീയഗാനം! ചേരിതിരിഞ്ഞ് ‘അടിച്ച്’ ഇറാൻ ആരാധകർ; വിവാദമായി ‘ലയൺ ആൻഡ് സൺ’ പതാക

ആവേശം നിറഞ്ഞ കളിമൺ തട്ടിലെ പോരാട്ടങ്ങൾക്കപ്പുറം കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങളുടെയും വികാരപ്രകടനങ്ങളുടെയും വേദിയായി മാറുന്ന കാഴ്ചയാണ് ലൊസാഞ്ചലസിലെ സോഫി സ്റ്റേഡിയത്തിൽ കണ്ടത്. ലോകകപ്പ് ഗ്രൂപ്പ് ജി–യിൽ ഇറാൻ– ന്യൂസീലൻഡ് മത്സരമാണ് കളിക്ക് പുറമെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചേരിതിരിവുകൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക ദേശീയ ഗാനം സ്റ്റേഡിയത്തിൽ മുഴങ്ങിയതോടെയാണ് ഗാലറിയിലെ ആരാധകർക്കിടയിലെ വിഭജനം പരസ്യമായത്.

ലോകത്ത് ഇറാനിയൻ പ്രവാസികൾ ഏറ്റവും കൂടുതലായി താമസിക്കുന്ന നഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ലൊസാഞ്ചലസ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ മത്സരം വെറുമൊരു ഗ്രൂപ്പ് ഘട്ട പോരാട്ടത്തിനപ്പുറം വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനത്തിനുള്ള വേദിയായി പ്രവാസികൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു. മൈതാനത്തുള്ള തങ്ങളുടെ ദേശീയ ടീം രാജ്യത്തെയാണോ, നിലവിലെ സർക്കാരിനെയാണോ അതോ രണ്ടിനെയുമാണോ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇറാൻ ആരാധകർക്കിടയിൽ വലിയ ഭിന്നതയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

മത്സരത്തിന് മുന്നോടിയായി പ്രവാസികളായ പ്രതിഷേധക്കാർ ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക ടീം താമസിച്ച ഹോട്ടലിന് മുന്നിലും പ്രതിഷേധ പ്രകടനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. നിലവിലെ ദേശീയ ടീമും അവരുടെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നങ്ങളും ഇറാനിലെ സാധാരണ ജനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് ഇവരുടെ വാദം. മുൻ ലോകകപ്പുകളിലും ഇറാൻ ടീമും ആരാധകരും സമാനമായ രീതിയിൽ ദേശീയ ഗാനം, പതാക എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഈ യുദ്ധ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കടുത്ത പ്രതിസന്ധികളിലൂടെയാണ് ഇറാൻ ടീം ലോകകപ്പിനെത്തിയത്. അരിസോണയിലെ തങ്ങളുടെ പരിശീലന ക്യാംപ് പെട്ടെന്ന് മെക്സിക്കോയിലെ തിജുവാനയിലേക്ക് മാറ്റാൻ വരെ അവർ നിർബന്ധിതരായി. തങ്ങളുടെ സ്റ്റാഫിൽ പലർക്കും യുഎസ് വീസ നിഷേധിച്ചതായും ആരാധകർക്കുള്ള ടിക്കറ്റുകൾ പിൻവലിച്ചതായും ഇറാൻ ഫുട്ബോൾ ഫെഡറേഷൻ പരാതിപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ, ‘വ്യാജരേഖകൾ ചമച്ച് തീവ്രവാദികളെ അമേരിക്കയിലേക്ക് കടത്താൻ ഇറാൻ ടീമിനെ അനുവദിക്കില്ല’ എന്നായിരുന്നു ഇതിനോട് യുഎസ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം.

∙ വിലക്ക് ലംഘിച്ച് പഴയ പതാകകൾമത്സരത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന തർക്കവിഷയം ഇറാന്റെ വിപ്ലവ പൂർവ പതാകയെ (പഴയ പതാക) ചൊല്ലിയുള്ളതായിരുന്നു. 1979ലെ ഇസ്‌ലാമിക് വിപ്ലവത്തിന് മുൻപ് ഷാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന, നടുവിൽ സിംഹത്തിന്റെയും സൂര്യന്റെയും ചിത്രമുള്ള പതാകയാണ് പ്രവാസികൾ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കാണുന്നത്. എന്നാൽ ഫിഫ ഇതിനെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ചിഹ്നമായി കണക്കാക്കി സ്റ്റേഡിയങ്ങളിൽ വിലക്കേർപ്പെടുത്തി.

ഈ വിലക്കിനെതിരെ ലൊസാഞ്ചലസ് കോടതിയിൽ ഇറാൻ ആരാധകർ നൽകിയ അടിയന്തര ഹർജി ജഡ്ജി കുർട്ടിസ് കിൻ തള്ളി. സ്വകാര്യ വ്യക്തികളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്റ്റേഡിയങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്താൻ ഫിഫയ്ക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്നായിരുന്നു കോടതി വിധി. എന്നാൽ ഈ കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കിടയിലും ഡസൻ കണക്കിന് പഴയ പതാകകളാണ് ആരാധകർ സ്റ്റേഡിയത്തിനകത്തേക്ക് ഒളിച്ചുകടത്തിയത്. സ്റ്റേഡിയത്തിൽ ഇറാന്റെ ഭീമാകാരമായ ഔദ്യോഗിക പതാക വിടർത്തിയപ്പോൾ, അതിന് കൃത്യം എതിർവശത്തിരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആരാധകർ തങ്ങളുടെ പക്കലുണ്ടായിരുന്ന ‘ലയൺ ആൻഡ് സൺ’ പതാകകൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി പ്രതിഷേധിച്ചു.

സ്റ്റേഡിയത്തിന് പുറത്ത് കടുത്ത പരിശോധനകളാണ് സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തിയത്. നിരോധിത പതാകകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ സെക്യൂരിറ്റി ജീവനക്കാർക്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. വിപ്ലവ പതാക പതിച്ച ടി-ഷർട്ട് ധരിച്ചെത്തിയ ആറംഗ സംഘത്തെ സുരക്ഷ ജീവനക്കാർ തടയുകയും, ജാക്കറ്റ് ധരിച്ചോ ഷർട്ട് തിരിച്ചിട്ടോ മാത്രമേ അകത്തു കയറ്റൂ എന്ന് നിർബന്ധം പിടിക്കുകയും ചെയ്തു. ‘ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിന്റെ യഥാർഥ പതാക, ഇത് സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ കുറിക്കുന്നു,’ എന്നാണ് ടി-ഷർട്ട് ധരിച്ചെത്തിയ മെഹ്ദി എന്ന ആരാധകൻ പറഞ്ഞത്.

∙ ‘മിനാബ് 168’ ബാനറുകളും തർക്കങ്ങളും

മത്സരത്തിനിടയിൽ ഗാലറിയുടെ മുൻനിരയിലിരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആരാധകർ ഓരോ അക്ഷരങ്ങൾ വീതം എഴുതിയ ബാനറുകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് ‘MINAB168’ എന്ന് പ്രദർശിപ്പിച്ചു. യുഎസ്-ഇറാൻ സൈനിക സംഘർഷത്തിന്റെ ആദ്യദിനത്തിൽ തെക്കൻ ഇറാനിലെ ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂളിന് നേരെ നടന്ന ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട 168 നിരപരാധികളായ കുട്ടികളുടെ ഓർമപ്പെടുത്തലായിരുന്നു അത്. കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ലോകകപ്പിനായി മെക്സിക്കോയിൽ എത്തിയ ഇറാൻ ടീമിലെ കളിക്കാരും ഈ കുട്ടികളോടുള്ള ആദരസൂചകമായി ‘#168’ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ പിന്നുകൾ ധരിച്ചിരുന്നു.

ഒന്നാം പകുതി അവസാനിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് സ്റ്റേഡിയം അധികൃതർ ഈ ബാനറുകൾ പിടിച്ചെടുത്തു. ബാനർ ഉയർത്തിയ മൊഹ്‌സിൻ, മെഹർദാദ്, അമീർ എന്നിവർ തങ്ങൾ പ്രഫസർമാരും ഡോക്ടർമാരും എൻജിനീയർമാരുമാണെന്നും കൊല്ലപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് വേണ്ടിയാണ് തങ്ങൾ ശബ്ദമുയർത്തിയതെന്നും വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ഇവർ ഇറാൻ സർക്കാരിന്റെ പണം വാങ്ങി പ്രകടനം നടത്തുകയാണെന്ന് ആരോപിച്ച് മറ്റൊരു വിഭാഗം ആരാധകർ ഇവർക്കെതിരെ തിരിഞ്ഞത് നേരിയ സംഘർഷത്തിന് കാരണമായി.

കൂടാതെ സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ‘42,000 #IranMassacre’ എന്നെഴുതിയ വലിയൊരു ബാനറും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഈ വർഷം ജനുവരി മുതൽ ഇറാൻ അധികൃതർ കൊലപ്പെടുത്തിയ സാധാരണക്കാരുടെ എണ്ണമാണിതെന്ന് കാനഡ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഇന്റർനാഷനൽ സെന്റർ ഫോർ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.